Wspieramy Ukrainę! Stop wojnie!

Pomoc tutaj »

Sekrety sukcesu fińskiej edukacji

Z czym kojarzy się nam Finlandia? Większości z nas na myśl przychodzi św. Mikołaj, Muminki albo nieśmiertelne telefony Nokia. Okazuje się jednak, że jest jeszcze coś, co każe spojrzeć na ten północnoeuropejski kraj z ciekawością, a nawet z podziwem. Chodzi o tamtejszy system edukacji. Fińskie dzieci od lat zajmują pierwsze miejsca w różnego rodzaju międzynarodowych testach, czytają więcej niż rówieśnicy z innych krajów europejskich, a jednocześnie na naukę w ciągu roku poświęcają najmniej czasu w Europie (co ciekawe zabronione jest tam udzielanie korepetycji uczniom po szkole). Jak to możliwe? Okazuje się, że system edukacji w Finlandii opiera się na pięciu bardzo prostych założeniach, które w konsekwencji mają przygotować tamtejszych uczniów nie do szkolnych egzaminów, ale po prostu do życia. Przyjrzyjmy się tym zasadom:

1) Dobre samopoczucie - tak, to takie proste! Jak je jednak osiągnąć? Poprzez odpowiednie zbalansowanie pracy i odpoczynku. Fińscy uczniowie mają w szkołach bardzo długie przerwy, podczas których zażywają ruchu na świeżym powietrzu i to niezależnie od panującej na zewnątrz pogody. Lekcje też bardzo często odbywają się na łonie natury. Brak przeciążenia pracą dotyczy również nauczycieli, którzy pracują relatywnie mało i unikają pracoholizmu zgodnie z zasadą, że dzieci nie znajdą oparcia w nauczycielu, który balansuje na granicy fizycznej wytrzymałości. To nie przepracowane godziny decydują o wartości pracy nauczyciela, ale po prostu jej jakość.

Sekrety sukcesu fińskiej edukacji

2) Wsparcie - chodzi oczywiście o relacje nauczyciel-uczeń. Nauczyciel powinien wspierać ucznia, stworzyć z klasy drużynę, gdzie każdy uczeń ma poczucie przynależności do wspólnoty, która okazuje mu wsparcie. Konieczne do tego jest stworzenie serdecznej, niezbyt stresującej atmosfery w szkole. Podobnie nauczyciel nie powinien być osamotniony w swoich pedagogicznych problemach, ale współpracować i znajdować wsparcie w kolegach-specjalistach z różnych dziedzin. Przejawia się tu wiara w prostą zasadę, że współpracując, możemy osiągnąć dużo więcej niż w pojedynkę.

3) Samodzielność - fińscy nauczyciele dają uczniom jak najwięcej możliwości do samodzielnej nauki. Nauczyciel może postawić się w roli "mędrca" przekazującego uczniom wiedzę ex cathedra, w rolę przewodnika, który trzyma się z boku i służy wsparciem albo po prostu dać uczniom jak najwięcej okazji do samodzielnej nauki. Ważne jest tu poznanie zainteresowań uczniów i podsycanie chęci rozwijania własnych pasji. Trzeba poznać hobby uczniów, co można osiągnąć przez rozmowę i spróbować zachęcić do jego rozwijania. By nie zniechęcać do samodzielności, rzadko stawia się oceny za pracę, częściej omawia się ją wspólnie  na forum klasy.

4) Umiejętności - chodzi tu przede wszystkim o nabywanie przez uczniów umiejętności zajmowania stanowiska wobec różnego rodzaju kontrowersyjnych zagadnień z zakresu moralności, polityki czy religii oraz o program nauczania kładący nacisk na pozaszkolne umiejętności życiowe, takie jak mindfulness, relacje międzyludzkie i samoświadomość. By zachęcić dzieci do rozijania w szkole swoich umiejętności, potrzeba zaprezentować im jasny przykład sukcesu, który pozwoli im znaleźć sens i cel w pracy, którą wykonują.

5) Sposób myślenia - fińscy nauczyciele starają się wykształcić w uczniach odpowiednie nastawienie do nauki oparte nie na poczuciu obowiązku i presji, ale na przyjemności, zgodnie z zasadą, że dzieci podążają za celem, który daje im radość. Jest to zgodne z fińską zasadą sisu,  która bywa rozumiana jako "wewnętrzna siła" lub "odwaga w obliczu przeciwności" - dotyczy to także nauczycieli, którzy powinni być stabilni wewnętrznie i przekonani o wartości swojej pracy.

        Te pięć prostych zagadnień, wcale przecież nie rewolucyjnych, okazało się niebywale skutecznie kształcić młode pokolenia Finów na odpowiedzialnych, samodzielnych i radzących sobie w dorosłym życiu obywateli. To jednak, co najbardziej przydałoby się przenieść na nasze rodzime podwórko to przekonanie, że nauka powinna stać się przyjemnością.

Autor: Jarosław C.

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść blogów, są one osobistą opinią autora