Wspieramy Ukrainę! Stop wojnie!

Pomoc tutaj »

Jak pisać “nie” z różnymi częściami mowy?

17.10.2022

Jak pisać “nie” z różnymi częściami mowy?
Edukacja szkolna
  1. Pisownia “nie” z rzeczownikami
  2. Pisownia “nie” z czasownikami
  3. Pisownia “nie” z przymiotnikami
  4. Pisownia “nie” z imiesłowami
  5. Pisownia “nie” z przysłówkami
  6. Pisownia “nie” z liczebnikami
  7. Pisownia “nie” z zaimkami
  8. Stosowanie przedrostka “nie” przed różnymi częściami mowy bywa problematyczne. Większość z nas zapewne robi to intuicyjnie. Często zapisujemy dane słowo w konkretny sposób, ponieważ się z nim opatrzyliśmy i tak nam się wydaje. Dzisiaj chcemy jednak trochę usystematyzować te zasady i opowiemy, z którymi częściami mowy “nie” piszemy łącznie, a z którymi oddzielnie.

    Pisownia “nie” z rzeczownikami

    Rzeczownik, to część mowy, która określa osoby, rzeczy, miejsca czy zjawiska i pojęcia abstrakcyjne. Odpowiada na pytanie “kto? co?”. Rzeczowniki w zdaniu pełnią zazwyczaj rolę podmiotów.

    “Nie” z rzeczownikami zapisujemy łącznie, np. niewiedza. Ta sama zasad dotyczy rzeczowników od czasownikowych, np. niepisanie. 

    Bywają jednak pewne wyjątki:

    • gdy drugi wyraz jest zapisywany wielką literą, przedrostek “nie” zapisujemy z myślnikiem, np. nie-Włoch”;
    • gdy “nie” pełni rolę przeciwstawną, np. “to nie krzew, a drzewo”.

    Pisownia “nie” z czasownikami

    Czasownik, to część mowy, która określa czynność lub stan. W zadaniach pełnią rolę orzeczenia. 

    “Nie” z czasownikami zapisujemy oddzielnie, np. nie mogę.

    Istnieją jednak pewne wyjątki:

    • w przypadku imiesłowów przymiotnikowych np. nielatający;
    • łącznie zapisujemy czasowniki odrzeczownikowe, gdy “nie” funkcjonuje, jako przedrostek, np. niedowidzieć;
    • wyraz “niepodobna” - do zapamiętania.

    Pisownia “nie” z przymiotnikami

    Przymiotniki, to części mowy, które pełnią funkcję określającą. Określają zarówno ludzi, zwierzęta oraz inne istoty żywe, a także stany, pojęcia, jak i zjawiska. 

    “Nie z przymiotnikami” zapisujemy łącznie, np. niemiły.

    Istnieją jednak pewne wyjątki:

    • gdy “nie” ma funkcję przeciwstawną, np. Dom, który widziałam, jest mały, a nie duży;
    • z przymiotnikami w stopniu wyższym i najwyższym, np. nie głupszy, nie najgłupszy.

    Pisownia “nie” z imiesłowami

    Imiesłowy, to nieosobowe formy czasowników. Mogą nieco przypominać przymiotniki lub przysłówki. 

    “Nie” z imiesłowami zapisujemy różnie - w zależności od rodzaju imiesłowu:

    • imiesłowy przysłówkowe - “nie” zapisujemy oddzielnie, np. nie pracując;
    • imiesłowy przymiotnikowe - “nie” zapisujemy łącznie, np. niepracujący.

    W przypadku imiesłowów przymiotnikowych, gdy pełnią one rolę czasownikową można napisać “nie” oddzielnie.

    Pisownia “nie” z przysłówkami

    Przysłówki, to nieodmienna część mowy. Odpowiada za określenie danej czynności lub stanu. Zazwyczaj funkcjonuje razem z czasownikiem lub przymiotnikiem. W zdaniach zazwyczaj przyjmuje rolę okolicznika.

    “Nie” z przysłówkami zapisujemy różnie - w zależności od rodzaju przysłówka:

    • przysłówki odprzymiotnikowe w pierwszym stopniu zapisujemy łącznie, np. niełatwo;
    • przysłówki odprzymiotnikowe w drugim i trzecim stopniu zapisujemy oddzielnie np. nie najgorzej;
    • przysłówki, które nie są odprzymiotnikowe, zapisujemy oddzielnie, np. nie tylko.

    Pisownia “nie” z liczebnikami

    Liczebniki, to część mowy, które określają ilość, liczbę lub kolejność, np. ośmioro, dwa.

    “Nie” z liczebnikami zapisujemy oddzielnie, np. nie trzy, nie piąty.

    Istnieją jednak pewne wyjątki:

    • liczebniki z “nie” zapisujemy łącznie w przypadku “niejeden” w znaczeniu wiele, np. Niejeden pies, a trzy;
    • w przypadku liczebników, takich jak np. niewiele.

    Pisownia “nie” z zaimkami

    Zaimki w języku polskim, to części mowy, które pozwalają na zastąpienie rzeczowników, liczebników czy przymiotników i przysłówków (dzięki nim unikamy m.in. powtórzeń).

    “Nie” z zaimkami zapisujemy oddzielnie, np. nie każdy;

    Występują jednak pewne wyjątki, np.:

    • niektórzy;
    • nieco;
    • niejaki.

Oceń wiadomość

Jak pisać “nie” z różnymi częściami mowy - często zadawane pytania

Jak pisać “nie” z rzeczownikami?

    Rzeczownik, to część mowy, która określa osoby, rzeczy, miejsca czy zjawiska i pojęcia abstrakcyjne. Odpowiada na pytanie “kto? co?”. Rzeczowniki w zdaniu pełnią zazwyczaj rolę podmiotów.

    Czytaj więcej na BUKI

Jak pisać “nie” z czasownikami?

Czasownik, to część mowy, która określa czynność lub stan. W zadaniach pełnią rolę orzeczenia. “Nie” z czasownikami zapisujemy oddzielnie, np. nie mogę.

Czytaj więcej na BUKI

Jak pisać “nie” z przymiotnikami?

Przymiotniki, to części mowy, które pełnią funkcję określającą. Określają zarówno ludzi, zwierzęta oraz inne istoty żywe, a także stany, pojęcia, jak i zjawiska.

Czytaj więcej na BUKI

Jak pisać “nie” z imiesłowami?

Imiesłowy, to nieosobowe formy czasowników. Mogą nieco przypominać przymiotniki lub przysłówki.

Czytaj więcej na BUKI