Odmienne i nieodmienne części mowy - jakie wyróżniamy?

07.12.2022

Odmienne i nieodmienne części mowy - jakie wyróżniamy?
Edukacja szkolna
  1. Odmienne części mowy
  2. Nieodmienne części mowy

W języku polskim wyróżniamy odmienne i nieodmienne części mowy. Posługujemy się nimi na co dzień, dlatego też dobrze jest znać ich klasyfikacje. Nauczanie się ich nie jest trudne. Wystarczy jedynie zapamiętać kilka rzeczy, o których dzisiaj Wam opowiemy.

Odmienne części mowy

Tak jak wspomnieliśmy, BUKI przygotowało dzisiaj dla Was zestawienie odmiennych i nieodmiennych części mowy. Wyróżniamy 5 części mowy:

Czasowniki:

Czasowniki to części mowy, które informują nas m.in. o tym, jaka czynność jest wykonywana. Odpowiada na pytania - co robi? co się z nim dzieje i w jakim jest stanie? 

W tym miejscu warto wspomnieć, że wyróżniamy czasowniki dokonane i niedokonane. Odmieniają się przez:

  • osoby, czyli np. my, wy, oni;
  • liczby, czyli liczba pojedyncza i liczba mnoga;
  • czasu, czyli czas teraźniejszy, przyszły i przeszły;
  • rodzaje, czyli męski, żeński, nijaki, męskoosobowy i niemęskoosobowy.

Rzeczowniki:

Rzeczowniki to części mowy, które nazywają wszystkie istoty żyjące i nieżyjące, a także przedmioty i uczucia. Rzeczowniki określają również pojęcia abstrakcyjne czy nazwy własne i krainy geograficzne.

Odmieniają się przez:

  • przypadki (wyróżniamy siedem: mianownik, dopełniacz, celownik, biernik, narzędnik, miejscownik i wołacz);
  • liczby, czyli liczba mnoga i pojedyncza.

Przymiotniki:

Przymiotniki pełnią rolę określającą osoby czy przedmioty (inaczej mówiąc, określają rzeczowniki). Odpowiadają na pytania typu: jaka?, jakie?, jaki?, który?, która? czyje? czyj?

Odmieniają się przez:

  • przypadki (wyróżniamy siedem: mianownik, dopełniacz, celownik, biernik, narzędnik, miejscownik i wołacz);
  • liczby, czyli liczba mnoga i pojedyncza;
  • rodzaj, czyli męski, żeński, nijaki.

Liczebniki:

Liczebniki to część mowy, która określa ilość. Odpowiada na pytania typu: ile?, który z kolei? Wyróżniamy kilka rodzajów liczebników (porządkowe, główne, zbiorowe, ułamkowe i nieokreślone).

Odmieniają się przez:

  • przypadki (wyróżniamy siedem: mianownik, dopełniacz, celownik, biernik, narzędnik, miejscownik i wołacz);
  • liczby, czyli liczba mnoga i pojedyncza;
  • rodzaj, czyli męski, żeński, nijaki.

Zaimki:

Zaimki w zdaniach pełnia rolę zastępczą dla innych części mowy tj. rzeczowników, przymiotników czy liczebników. Wyróżniamy zaimki rzeczowne, przymiotne i liczebne. 

Odmieniają się tak samo, jak części mowy, od których pochodzą. 

Nieodmienne części mowy

Oprócz odmiennych części mowy wyróżniamy jeszcze te nieodmienne (również 5):

  • przyimki, określają one lokalizację danej rzeczy lub istoty żywe, np. do, przed, na;
  • przysłówki, określają jakość czynności i okoliczności, np. dziękuję bardzo;
  • partykuły są używane do wyrażania stosunku wypowiadanej treści, np. by, czy, niech;
  • wykrzykniki, często są to dźwiękonaśladowcze słowa lub wyrażające emocje i uczucia, np. ach!, ała! czy bum!
  • spójniki są odpowiedzialne za łączenie dwóch części zdań, np. i, albo, lub.

W innych artykułach można znaleźć inne porady gramatyczne, np. pisownia “nie” z różnymi częściami mowy.

Oceń wiadomość

Ranking: 3 z 5

Według opinii 2 użytkowników

Szukasz korepetytora?

Wybieraj najlepszych korepetytorów w serwisie Buki!

Odmienne i nieodmienne części mowy - często zadawane pytania

Które części mowy są odmienne?

Czasowniki: Czasowniki to części mowy, które informują nas m.in. o tym, jaka czynność jest wykonywana. Odpowiada na pytania - co robi? co się z nim dzieje i w jakim jest stanie? W tym miejscu warto wspomnieć, że wyróżniamy czasowniki dokonane i niedokonane.

Czytaj więcej na BUKI

Które części mowy są nieodmienne?

Oprócz odmiennych części mowy wyróżniamy jeszcze te nieodmienne (również 5): przyimki, określają one lokalizację danej rzeczy lub istoty żywe, np. do, przed, na; przysłówki, określają jakość czynności i okoliczności, np. dziękuję bardzo; partykuły są używane do wyrażania stosunku wypowiadanej treści, np. by, czy, niech;Czytaj więcej na BUKI
;