Wspieramy Ukrainę! Stop wojnie!

Pomoc tutaj »

Zasady pisowni wielką literą - co piszemy wielką literą?

02.10.2022

Zasady pisowni wielką literą - co piszemy wielką literą?
Edukacja szkolna
  1. Wielka czy duża litera?
  2. Kiedy zaczynamy wyrazy od dużej litery? - proste zasady ortograficzne
  3. Kiedy zaczynamy wyrazy od dużej litery? - nieoczywiste zasady gramatyczne
  4. Co napisać wielką lub dużą literą, to pytanie, które często zadajemy sobie w myślach. Teoretycznie łatwa rzecz, która sprawia wiele problemów podczas codziennego życia. Dzisiaj przedstawimy wszystkie sytuacje, kiedy powinniśmy zastosować w pisowni danego wyrazu wielką/dużą literę.

    Wielka czy duża litera?

    Zanim jednak to zrobimy, chcemy uszczegółowić pewną kwestię. Jak poprawnie mówić: od dużej czy wielkiej litery? Obydwie firmy są poprawne. Należy jednak uważać na sposób wypowiadania. Nie mówimy “z dużej/wielkiej litery”, a “od dużej/wielkiej litery”.

    Kiedy zaczynamy wyrazy od dużej litery? - proste zasady ortograficzne

    Skoro już uszczegółowiliśmy jedną kwestie, przejdźmy do sedna tematu: Kiedy zaczynamy wyraz od dużej litery? Na początku omówimy te prostsze zasady ortograficzne.

    Poniżej przedstawiamy zasady pisowni wyrazów wielką/dużą literą:

    • nazwy własne: imiona, nazwiska, ksywki, przydomki, imiona zwierząt, przezwiska;
    • nazwy miast, państw, prowincji, stanów czy wsi;
    • nazwy ulic, zabytków, placów, ogrodów (np. Powsin), alei, mostów czy obiektów sportowych;
    • nazwy mórz, oceanów, jezior czy rzek;
    • nazwy firm;
    • nazwy jednostek urzędowych, rządowych czy innych instytucji - również szkół i pozostałych organizacji;
    • wyrazy w tytułach gazet/czasopism - z wyłączeniem przyimków i spójników;
    • nazwy tytułów - książek, rozdziałów (pierwszy wyraz);
    • nazwy programów emitowanych m.in. w telewizji czy w radiu (pierwszy wyraz);
    • nazwy mieszkańców poszczególnych kontynentów, np. Amerykanin;
    • nazwy mieszkańców poszczególnych państw, np. Czech;
    • nazwy mieszkańców również hipotetycznych państw, np. planet;
    • nazwy mieszkańców danych krain geograficznych, np. Kaszub;
    • nazwy dynastii królewskich, np. Jagiellonowie;
    • nazwy świąt, np. Boże Narodzenie czy Wielkanoc;
    • nazwy odznaczeń, np. Order Orła Białego;
    • nazwy nagród nawet, gdy występują nazwy pospolite;
    • skróty - jeżeli w skrócie występuje przyimek lub spójnik, zapisujemy go małą literą, np. WSiP.

    Kiedy zaczynamy wyrazy od dużej litery? - nieoczywiste zasady gramatyczne

    Język polski jest dosyć zawiły, dlatego też przy każdej zasadzie mamy wyjątki lub chociaż pewne odstępstwa:

    • o ile nazwy krain geograficznych zapisujemy z wielkiej litery, to nieco inaczej sprawa wygląda, gdy nazwa jest dwuczłonowa (składa się z dwóch wyrazów), a drugi wyraz występuje w mianowniku, który się nie odmienia. Dobrym przykładem będzie tutaj “pustynia Gobi”;
    • niektóre przymiotniki - te, które pochodzą od nazw własnych i odpowiadają na pytania “czyj? czyja? czyje?” - np. tragedia Szekspirowska;
    • nazwy wszystkich czcionek w edytorach;
    • nazwy wszystkich systemów komputerowych, np. Linux;
    • nazwy modlitw;
    • nazwy bogów;
    • nazwy planet i innych ciał niebieskich w odniesieniu do kosmosu;
    • nazwy skrótów pierwiastków;

    Oprócz tego istnieją pewne sytuacje, gdy można napisać wyrazy zarówno wielką, jak i małą literą, a obie formy będą poprawne:

    • kierunki świata;
    • epoki, z pewnym wyjątkiem - Młoda Polska;
    • nazwy pojęć abstrakcyjnych;
    • zaimki osobowe, np. Ty, Wam, Ciebie - wypada napisać z dużej litery, ze względów grzecznościowych;
    • nazwy wydarzeń historycznych - lepiej pisać wielką literą,gdy nazwy te są używane np. w tekstach z okazji świąt narodowych.

Autor:

Oceń wiadomość

Zasady pisowni wielką literą - często zadawane pytania

Jak poprawnie mówić: od dużej czy wielkiej litery?

    Obydwie firmy są poprawne. Należy jednak uważać na sposób wypowiadania. Nie mówimy “z dużej/wielkiej litery”, a “od dużej/wielkiej litery”.

    Czytaj więcej na BUKI

Kiedy zaczynamy wyrazy od dużej litery?

nazwy własne: imiona, nazwiska, ksywki, przydomki, imiona zwierząt, przezwiska; nazwy miast, państw, prowincji, stanów czy wsi; nazwy ulic, zabytków, placów, ogrodów (np. Powsin), alei, mostów czy obiektów sportowych; nazwy mórz, oceanów, jezior czy rzek...

Czytaj więcej na BUKI

Kiedy można napisać wyrazy zarówno wielką, jak i małą literą?

Kierunki świata; epoki, z pewnym wyjątkiem - Młoda Polska; nazwy pojęć abstrakcyjnych; zaimki osobowe, np. Ty, Wam, Ciebie - wypada napisać z dużej litery, ze względów grzecznościowych...

Czytaj więcej na BUKI